قىزمەت گرۋپپاسى ديقاندارمەن بىرگە قاربالاستىققا ءتۇستى   قابا: قىزمەت گرۋپپاسىنداعى كادرلار ناقتى ىستەر ىستەپ بەردى   شينجياڭنىڭ «ەڭ زەرەكتەرىن» تاڭداۋ قيمىلى باستالدى   وتىرىقتانعان مالشىلاردىڭ تىڭ تىرلىگى   قىستاققا تۇسكەن كادرلار جۇرت جۇرەگىن توعىستىردى   بۋىرشىن: قوي باعىمشىلىعىنان ۇلگى كورسەتۋ قىستاعىن قۇردى   «كىتاپ وقىعىڭ كەلسە ومىربەكتى ىزدە»   ناراتتاعى نار جىگىت  

جاڭا داۋىردەگى تىڭ باستاما (3)

لي چىڭ

2018.02.02 16:03 كەلۋ قاينارى : شينجياڭ گازەتىنەن

  جاڭا داۋىردەگى ءبىرسىپىرا رەفورما شارالارىنىڭ ماقساتى كاسىپكەرلەردى بازار باسەكەسىندە ادىلەت سەزىمىنە بولەۋ، زاڭدى تيجارات جاساعاندا حاۋىپسىزدىك سەزىمىنە بولەۋ، قوعامدىق تۇرمىس بارىسىندا قۇرمەت سەزىمىنە بولەۋ
  ءبىر مەزگىلدەن بەرى، «كاسىپكەرلىك رۋح» قوعامدىق پىكىردەگى قىزۋ تۇينگە اينالدى، پارتيانىڭ 19 - قۇرىلتايى «كاسىپكەرلىك رۋحتى جەبەۋ جانە قورعاۋدى» ايقىن ورتاعا قويدى. جاقىندا، حالىقتىق كاسىپورىنشى لۋ گۋانچيۋدىڭ قايتىس بولۋى قوعامنىڭ كاسىپكەرلەرگە دەگەن توپتىق قۇرمەتىن تۋدىردى: «شارۋاشىلىق قۇرعان جارتى عاسىردان استام ۋاقىتتان بەرى، ونىڭ جاڭالىق اشۋ اياق الىسى دامىلداپ كورمەدى». سان مىڭداعان كاسىپكەرلەردىڭ شارۋاشىلىق قۇرۋ حيكايالارى رەفورما جاساپ، ەسىك اشقان 40 جىلعا تاياۋ ۋاقىتتاعى عالامات تاريحتى كورسەتىپ تۇرعانداي.
  باس شۋجي شي جينپيڭ: «بازاردىڭ ومىرشەڭدىك كۇشى ادامنان، اسىرەسە، كاسىپكەرلەردەن، كاسىپكەرلەر رۋحىنان كەلەدى» دەپ اتاپ كورسەتتى. رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋ كاسىپكەرلەردى جۇڭگوعا شاقىردى، جۇڭگونىڭ الەمدەگى ەكىنشى ءىرى ەكونوميكالىق تۇلعاعا اينالۋىمەن كاسىپكەرلەر دە تاريح ساحناسىنا بىرگە شىقتى، ولار جۇڭگو كاسىپورىندارىن ۇزدىكسىز دامىتىپ، زورايتتى، جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ تولقىن جارا العا باسۋىن ىلگەرىلەتتى. رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدىڭ ءتۇزىم كەڭىستىگى تالاي كاسىپورىنداردى قارا ءۇزدىرىپ العا شىعاردى؛ جاڭا داۋىردەگى ەسىك اشۋدىڭ ىشكەرىلەي كەڭەيۋى جۇڭگو كاسىپورىندارىن الەم ساحناسىنا شىعاردى؛ بۇل كۇنگى عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ − ءبىلىم شوعىرلى كاسىپورىنداردى كوكتەمنەن كەيىنگى جاۋقازىنداي جامىراتتى، جۇڭگو سەرىكتەستىكتەرىنىڭ حالىقارالىق ساحناداعى رولى بارعان سايىن كورنەكتىلەنە ءتۇستى، جاڭا ءداۋىر كاسىپكەرلەرى تولىسا باستادى. رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋ تاريحى كاسىپكەرلەردىڭ شارۋاشىلىق قۇرۋ، جاڭالىق اشۋىن ەستەلىككە الىپ، كاسىپكەرلىك رۋحتىڭ كەمەلدەنۋىنە كۋا بولدى.
  كاسىپكەرلىك رۋح اسپاننان تۇسپەيدى، ول ءادىل ورتا، دۇرىس ساياسات بولعاندا عانا تۋىندايدى. پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، ورتالىق ۇكىمەت ورىندارىن ىقشامداپ، ۇقىقتى تومەنگە بەرۋدى ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتىپ، ۇقىق تىزىمدىگى ءتۇزىمىن قۇرىپ، كاسىپكەرلەردىڭ زاڭدى ۇقىق - مۇددەسىن قورعايتىن، زاڭمەن جونگە سالىناتىن ورتا جاراتتى؛ ۇكىمەت پەن كاسىپورىننىڭ ەتەنە، پاك جاڭا بايلانىسىن ورناتۋعا كۇش سالىپ، ۇكىمەت پەن بازاردىڭ شەك - شەكاراسىن ايقىنداپ، باسەكەسى ءادىل بازار ورتاسىن تۇلعالادى؛ ورتالىق تارابىنان كاسىپكەرلىك رۋحتى اسقاقتاتۋ جايلى ارنايى حۇجات شىعىپ، بۇكىل قوعام كاسىپكەرلەردى قۇرمەتتەيتىن، جىگەرلەندىرەتىن مادەنيەت اۋقىمى قالىپتاستى. مەملەكەت - كاسىپورىنداردىڭ ەڭ نەگىزگى باسەكە باسىمدىلىعى، ويتكەنى مەملەكەت كاسىپورىندارعا باسەكە شارت - جاعدايىن جاراتادى ءارى ونى جالعاستىرادى، وسى 5 جىلدا پارتيامىزدىڭ كاسىپكەرلەردىڭ رولىنا دەگەن تانىمى تىڭ ساتىعا كوتەرىلدى، كاسىپكەرلەرگە ءمان بەرۋى، تۇزىمدىك جاقتان قامتاماسىز ەتۋى بۇرىن - سوڭدى بولىپ كورمەگەن دارەجەدە دەۋگە ابدەن بولادى.
  جاڭا داۋىرگە ءوتىپ، جاڭا ساپار باستالدى، كاسىپكەرلەردىڭ وزىندىك قۇرىلىمىندا تەرەڭ وزگەرىستەر تۋىلدى، كاسىپكەرلەردىڭ تاريحي بورىشىندا دا تەرەڭ وزگەرىستەر تۋىلدى. رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدىڭ العاشقى مەزگىلىندە كاسىپ سالالارى ەندى عانا وركەن جايا باستادى، سول كەزدەگى كاسىپكەرلەردىڭ بورىشى، باستىسى، ەكونوميكانىڭ تەز قارقىنمەن دامۋىن ىلگەرىلەتۋ دەسەك، وندا جۇڭگو الەمدەگى ەكىنشى ءىرى ەكونوميكالىق تۇلعاعا اينالىپ، قوعامنىڭ باستى قايشىلىعىندا تاريحي وزگەرىس تۋىلعان بۇگىنگى تاڭدا كاسىپكەرلەردىڭ بورىشى ەكونوميكادا بۇرىلىس جاساپ، دامۋدى ىلگەرىلەتۋ بولماق. ەكونوميست شۋمپەتەر كاسىپكەرلىك رۋحتى «جاسامپازدىقپەن قايتا قۇرۋ» دەپ قورىتىندىلايدى، باسقارۋ مامانى درۋكەر جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپكەرلىك رۋحتى «كاسىپورىننىڭ دامۋىنىڭ نەگىزى» دەپ قارايدى. جۇڭگو دامۋ تاسىلىنە بۇرىلىس جاساۋدىڭ، شارۋاشىلىق قۇرىلىمىن ساپالاندىرۋدىڭ، ارتۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە وزگەرىس جاساۋدىڭ شەشۋشى كەزەڭىندە تۇر، بۇل مەزگىل كاسىپكەرلەردىڭ رولىن تولىق ساۋلەلەندىرۋىن، الىسقا قانات قاعۋىن قاجەت ەتەدى، سونداي - اق كاسىپكەرلەرگە ويلاۋ قابىلەتىن جانە جاسامپازدىق قابىلەتىن ساۋلەلەندىرەتىن ورتا ازىرلەۋ كەرەك.
  «ءبىز تۇتاس قوعامنىڭ جاسامپازدىق قۋاتى مەن دامۋ ومىرشەڭدىگىن تاسقىنداتۋىمىز كەرەك». باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ وسى ايبىندى مالىمدەمەسى كاسىپكەرلەردىڭ جاڭا داۋىرمەن بىرگە ىلگەرىلەپ، اناعۇرلىم مول جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزەتىنىن، جۇڭگونىڭ العا باسۋىمەن بىرگە اناعۇرلىم كوپ ورايلارعا يە بولاتىنىن اڭعارتتى. مۇلىك ۇقىعى جاعىندا ۇتىمدى شابىتتاندىرۋدى، ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ ەركىن اينالىمعا ءتۇسۋىن، باسەكەنىڭ ءادىل، ءتارتىپتى بولۋىن، كاسىپورىنداردىڭ جارامدىسىن ساقتاپ، جارامسىزىن قالدىرۋدى جۇزەگە اسىرۋ، حالىق باسقارۋىنداعى كاسىپورىنداردىڭ دامۋىن قولداپ، ساۋدا ىستەرى ءتۇزىمى جونىندەگى رەفورمانى تەرەڭدەتىپ، اكىمشىلىك مونوپوليالاۋدى تالقانداپ، بازار مونوپولياسىنان ساقتانۋ − پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ بايانداماسىندا ورتاعا قويىلعان، وسى ءبىرسىپىرا رەفورما شارالارىنىڭ ماقساتى ءتۇزىلىس پەن مەحانيزمدەگى كەدەرگىلەردى الاستاپ، كاسىپكەرلەردى بازار باسەكەسىندە ادىلەت سەزىمىنە بولەۋ، زاڭدى تيجارات جاساعاندا حاۋىپسىزدىك سەزىمىنە بولەۋ، قوعامدىق تۇرمىس بارىسىندا قۇرمەت سەزىمىنە بولەۋ بولىپ تابىلادى. وسىلاي ىستەگەندە عانا كاسىپكەرلەردىڭ جاڭالىق اشۋ ومىرشەڭدىك كۇشىن، تۇتاس قوعامنىڭ جاسامپازدىق كومەسكى كۇشىن تولىق ساۋلەلەندىرە الامىز. جاڭا ءداۋىر جاڭالىق اشۋدىڭ ءداۋىرى ەكەنى، كاسىپكەرلەر جاڭا داۋىرمەن تەڭ العا باسىپ، جاڭالىق اشۋ ارقىلى داۋىرگە قۋاتتى قوزعاۋشى كۇش ۇستەپ، جۇڭگونىڭ اناعۇرلىم ساپالى، اناعۇرلىم ءونىمدى، اناعۇرلىم ءادىل، اناعۇرلىم باياندى دامۋىن ىلگەرىلەتەتىنى ءشۇباسىز.
  رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدىڭ جۇڭگوعا اكەلگەن زور اسەرىن بىرەۋلەر بىلاي دەپ سۋرەتتەيدى: بۇل ءداۋىردىڭ ەكپىنىن ەشكىم دە توسا المايدى، سانسىز بۇلاقتار بىرىگىپ شالقار ءدارياعا اينالدى، جون - جوتالار قۇزار شىڭعا اينالدى، بايتاق دالا جالىنداعان كۇي تانىتتى. بۇل كۇندەرى، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو كاسىپورىندارى «سانسىز بۇلاقتار بىرىگىپ شالقار دارياعا اينالعان» العاشقى دامۋ ساتىسىنان ءوتىپ، «داريالار شىعىسقا جوڭكىلىپ، تەڭىزگە قۇيعان» اساۋ تولقىنىمەن، جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ ساپالى دامۋ ارناسىنا كىرۋىن ىلگەرىلەتىپ، جەڭىسكە جەتۋدىڭ شۇعىلالى ءبىر قادامىن ءساتتى باستى.
   («حالىق گازەتىنەن» الىندى)
جاۋاپتى رەداكتورى : ريزا حاميت قىزى
ءبىز تۋرالىبىزبەن بايلانىسسايت كارتاسىگازەتكە جازىلۋحابار - ماقالا جولداۋ