قىزمەت گرۋپپاسى ديقاندارمەن بىرگە قاربالاستىققا ءتۇستى   قابا: قىزمەت گرۋپپاسىنداعى كادرلار ناقتى ىستەر ىستەپ بەردى   شينجياڭنىڭ «ەڭ زەرەكتەرىن» تاڭداۋ قيمىلى باستالدى   وتىرىقتانعان مالشىلاردىڭ تىڭ تىرلىگى   قىستاققا تۇسكەن كادرلار جۇرت جۇرەگىن توعىستىردى   بۋىرشىن: قوي باعىمشىلىعىنان ۇلگى كورسەتۋ قىستاعىن قۇردى   «كىتاپ وقىعىڭ كەلسە ومىربەكتى ىزدە»   ناراتتاعى نار جىگىت  
چىن چۋانگوارى قاراي
چىن چۋانگو ، ش ۇ ا ر پارتكومنىڭ شۋجيى
شوكىرات زاكىر ارى قاراي
شوكىرات زاكىر، شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونىنىڭ ءتوراعاسى
ساندىق گازەت ارى قاراي
  • جۇڭگو
  • شينجياڭ
  • ايماق
  • الەم
سۋرەتتەر سويلەيدى ارى قاراي

جايلىم مەن مالدى بىرىكتىرىپ باسقارۋ سەلبەستىك كووپەراتيۆى − وسى زامان مال شارۋاشىلىعىنىڭ شىعار جولى(1)

جەڭىس قۇرمانعالي ۇلى

2017.07.17 16:53 كەلۋ قاينارى : شينجياڭ گازەتىنەن

 جايلىم مەن مالدى بىرىكتىرىپ باسقارۋ سەلبەستىك كووپەراتيۆى − باسقا دا شارۋالار كاسىپتىك سەلبەستىك كووپەراتيۆتەرى سياقتى ەلىمىزدىڭ اۋىل - قىستاق رەفورماسىن جاپپاي تەرەڭدەتۋگە بايلانىستى تۋىنداعان سەلبەستىك ۇيىم. اسىرەسە، وسى زامانعى مال شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىن تەزدەتۋ تالابىنا سايكەس رايونىمىزدىڭ مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ بارىسىندا، ۇزاق ۋاقىتتان بەرگى مال شارۋاشىلىق رايوندارداعى وتباسى سايىن بىتىراندى مال باعۋ، وزىندىك قۇنى جوعارى، ونىمدىلىگى تومەن، ساپاسى ناشار بولۋداي ءبىر قىدىرۋ قايشىلىقتار مەن ماسەلەلەردى تۇبىرىنەن شەشۋ نەگىزىندە، كوپ جىلدىق ءىس جۇزىندىك تاجىريبەسى مەن ىزدەنىسى ارقىلى جالپىلاسقان جاڭا باستاما. بۇل تۇردەگى سەلبەستىك كووپەراتيۆتىڭ شارۋالاردىڭ كىرىسىن ارتتىرۋ، مال شارۋاشىلىق رايونداردىڭ ءوندىرىس تاسىلىنە بۇرىلىس جاساۋىن جەبەۋ جانە ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ جاقتارىنداعى ماڭىزى زور.
  اۆتونوميالى رايونىمىزداعى مال شارۋاشىلىق رايونداردىڭ كوپ ساندىسى تاۋلى وڭىرلەرگە قونىستانعان، ەگىستىك جەرى از، ونىڭ ۇستىنە اۋا رايى قۇرعاق، مال تابىندارىنىڭ ءوسۋى تەز، جايلىمعا تۇسەتىن باسىمدىلىق اۋىر، جايلىم اۋىر دارەجەدە تۇياق كەستى بولعان. مىنە وسىنداي جاعدايدا، ءتۇرلى قيىنشىلىقتارعا توتەپ بەرىپ، وسى زامان مال شارۋاشىلىعىنىڭ وركەندەۋىن ورگە باستىرۋ ءۇشىن، رايونىمىزدىڭ جەر - جەرىندە جايلىم مەن مالدى بىرىكتىرىپ باسقارۋ سەلبەستىك كووپەراتيۆتەرى قۇرىلا باستادى.
  سانجى حۇيزۋ اۆتونوميالى وبلىسى 2012 - جىلى «مال شارۋاشىلىق رايوندارىندا جايلىم مەن مالدى بىرىكتىرىپ باسقارۋ كووپەراتيۆتەرىن قۇرۋ جونىندەگى جەتەكشى پىكىرىن» جاريالادى. بۇل پىكىر العا قويىلعاننان كەيىن، وبلىس كولەمىندەگى قالىڭ ەگىنشى - مالشىلاردىڭ قىزۋ قولداۋىنا يە بولدى. سونىمەن، سانجى وبلىسىنىڭ مال شارۋاشىلىق وڭىرلەرىندە «بۇقارا ەرىكتى بولۋ، پايدا - زيانعا ءوزى جاۋاپتى بولۋ، فورماسى الۋان ءتۇرلى بولۋ، جايلىم مەن مالدىڭ تەپە - تەڭدىگىن ساقتاۋ، قوسىمشا قاراجات وبيەكتىسى وزگەرمەۋ» پرينسيبى بويىنشا، 3 ۇقىقتى (جايلىمدى باسقارۋ، پايدالانۋ، قورعاۋ ۇقىعىن، مال شارۋاشىلىق ءوندىرىس تيجارات ۇقىعىن جانە قورا - قالتقىلاردان پايدالانۋ ۇقىعىن) جارناعا (كووپەراتيۆكە) قوسىپ، «ءتورتتى ءبىر تۇتاستاندىرۋداي» (مالدى ءبىر تۇتاس باعۋ، ءبىر تۇتاس اسىلداندىرۋ، ءبىر تۇتاس جۇقپالى ىندەتتىڭ الدىن الۋ، ءبىر تۇتاس ساتۋ) اينالىم ۇلگىسىن جولعا قويىپ، جايلىم مەن مالدى بىرىكتىرىپ باسقارۋ سەلبەستىك كووپەراتيۆتەرى ارت - ارتىنان قۇرىلىپ، ءداستۇرلى مال شارۋاشىلىعىنان وسى زامان مال شارۋاشىلىعىنا بۇرىلىس جاساۋ، مالشىلاردى باسقا كاسىپتەرگە ويىستىرۋ ارقىلى ەگىنشى - مالشىلاردىڭ كوپ ارنالى كاسىپتى جانداندىرىپ، كىرىستەرىن ارتتىرۋعا بەرىك نەگىز قالادى. سانجى وبلىسىنىڭ بۇل باستاماسى مالشىلار اراسىنداعى جايلىم قايشىلىعىن باسەڭدەتىپ، جايلىمعا تۇسەتىن باسىمدىلىقتى جەڭىلدەتىپ، مال سيىمدىلىعىن عىلمي جونگە سالىپ، وسى زامانعى مال شارۋاشىلىعىنا تاعى ءبىر جول اشتى.
  جايلىم مەن مالدى بىرىكتىرىپ باسقارۋ امالياتى مىنانى دالەلدەدى: بايلىقتى بىرىكتىرۋ، وڭىرگە ايىرىپ الما كەزەك مال باعۋ، مال سيىمدىلىعىن ۇيلەسىمدى رەتتەۋ، سان سالالى شارۋاشىلىق جۇرگىزۋدىڭ ساحارا مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋداعى «بىتىراندى شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ، ونىمدىلىك جوعارى بولماۋ، شەكتەن تىس مال باعۋ» قاتارلى توسالعى بولاتىن ماسەلەلەردى شەشىپ، شارۋاشىلىقتىڭ جاڭا مەحانيزمىن بىرتىندەپ قالىپتاستىرىپ، مال شارۋاشىلىق رايونداردىڭ ەكونوميكالىق جانە ەكولوگيالىق قوس ونىمدىلىگىن بىردەي كورۋ جاعدايى جارىققا شىقتى.
  ءبىرىنشى، جايلىم مەن مالدى بىرىكتىرىپ باسقارۋ − سەلبەستىك كووپەراتيۆىن دامىتۋدىڭ ماڭىزى
  1. سوتسياليستىك جاڭاشا اۋىل - قىستاق قۇرىلىسىنىڭ اياق الىسىن جەدەلدەتۋگە ءتيىمدى. جايلىم مەن مالدى بىرىكتىرىپ باسقارۋ سەلبەستىك كووپەراتيۆىن دامىتۋ − سوتسياليستىك بازار شارۋاشىلىعى شارت - جاعدايىندا، ەگىنشى - مالشىلاردىڭ بىتىراندى، ءداستۇرلى مال باعۋدان شوعىرلى، عىلمي مال باعۋ فورماسىنا بۇرىلىس جاساپ، ولاردىڭ ۇيىمداسۋ دارەجەسىن جوعارىلاتۋدىڭ ماڭىزدى جولى جانە شوعىرلى بەينەسىءارى جاڭا جاعدايدا «اۋىل - قىستاق، اۋىل شارۋاشىلىعى، شارۋالار» ماسەلەسىن شەشۋدىڭ، جاراسىمدى اۋىل - قىستاق قۇرۋدىڭ باستاماسى جانە ءتۇيىندى شاراسى. سوندىقتان جايلىم مەن مالدى بىرىكتىرىپ باسقارۋ كووپەراتيۆىنىڭ دامۋىن بەلسەنە ىلگەرىلەتۋگە كۇش سالىپ، اۋىل - قىستاق سەلبەستىك تۇزىمىندە تىنباي جاڭالىق جاراتۋ ارقىلى عىلىم - تەحنيكانى سۇيەنىش ەتكەن ءوندىرۋ، مانەرلەۋ، ساتىپ شىعارۋ ءبىر تۇلعالانعان ءوندىرىس تۇلعاسىن قالىپتاستىرىپ، مال شارۋاشىلىعى دامۋىن تەزدەتۋگە، مالشىلار كىرىسىن ارتتىرۋعا، قالا مەن اۋىلدىڭ سايكەستى دامۋىن جەبۋ نىساناسىن جۇزەگە اسىرۋعا ءتيىمدى.
  2. وسى زامانعى مال شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىن ىلگەرىلەتۋگە پايدالى. جايلىم مەن مالدى بىرىكتىرىپ باسقارۋ سەلبەستىك كووپەراتيۆى − مال شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىنىڭ شارۋاشىلىق ءتۇزىلىسىن جاڭالاپ، مال شارۋاشىلىعى دامۋىنا تۇساۋ بولىپ كەلگەن بىتىراندى شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ، ونىمدىلىگى جوعارى بولماۋ، كولەمدى تيجارات جۇرگىزە الماۋ سياقتى قولامتالى ماسەلەلەردى شەشىپ، وتىرىقتانعان مالشىلاردى سان سالالى كاسىپتەرگە ويىستىرىپ، كوپ ارنادا كىرىستەرىن ارتتىرىپ، وسى زامان مال شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىن ىلگەرىلەتۋگە بولادى.
  3. جايلىم بايلىعىن ۇيلەسىمدى جانە عىلمي پايدالانۋعا بولادى. جايلىم مەن مالدى بىرىكتىرىپ باسقارۋ سەلبەستىك كووپەراتيۆى − وتباسى كوتەرمەگە الىپ شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ نەگىزىندە، جايلىمنىڭ وندىرىستىك قۋاتىنا قاراي مال سيىمدىلىعىن تۇراقتاندىرىپ، مال تابىنى قۇرىلىمىن ولشەمدى رەتتەپ، وڭىرگە ءبولىپ جايلىمعا قاراي مال باعىپ، جايلىم مەن مالدىڭ تەپە - تەڭدىگىن ساقتاپ، جايلىم ەكولوگياسىن شىنايى قورعاۋعا بولادى.
  4. ەگىنشى - مالشىلاردى مىناداي ناقتىلى يگىلىكتەرگە كەنەلتەدى. بىرىنشىدەن، ەگىنشى - مالشىلاردىڭ بازارداعى باسەكەلىك قۋاتى مەن قۇن كوزقاراسىن جوعارىلاتۋعا پايدالى. ەكىنشىدەن، كولەمدى دە ساپالى تەحنيكالىق قىزمەت وتەۋ، بازار اۋقىمى جانە ينفورماتسيادان يگىلىكتەنۋىنە بولادى. ۇشىنشىدەن، مەملەكەتتىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق جانە ەگىنشى - مالشىلارعا باعىتتاعان ءتۇرلى ءتيىمدى ساياساتىنان تىكەلەي يگىلىكتەنە الادى.
  5. مال شارۋاشىلىعىندا ولشەمدەنگەن ءوندىرىس ءتۇزىمىن ورناتۋعا ءتيىمدى. جايلىم مەن مالدى بىرىكتىرىپ باسقارۋ سەلبەستىك كووپەراتيۆىن دامىتۋ − بىتىراندى مال باعاتىن مالشىلاردى ۇيىمداستىرىپ، ولاردىڭ ءوزارا سەلبەستىك قابىلەتىن جوعارىلاتىپ، مال شارۋاشىلىق ونىمدەرىن مانەرلەيتىن كاسىپورىنداردى وزىنە باۋراپ، وزىق تەحنيكا مەن ءوندىرىس فورماسىن جالپىلاستىرۋعا قاجەتتى تەحنيكا، جابدىق، تەحنولوگيا ەنگىزىپ جانە ولاردان پايدالانىپ، عىلمي ءوندىرىس جۇرگىزىپ، جوعارى ولشەممەن مال شارۋاشىلىق ونىمدەرىن ءوندىرىپ، ايگىلى ماركا جاراتىپ، مال شارۋاشىلىق ونىمدەرىنىڭ بازارداعى باسەكەلىك قۋاتى مەن ىقپال كۇشىن كەڭەيتۋگە بولادى.
جاۋاپتى رەداكتورى : نۇربولات قابىل ۇلى
ءبىز تۋرالىبىزبەن بايلانىسسايت كارتاسىگازەتكە جازىلۋحابار - ماقالا جولداۋ