قىزمەت گرۋپپاسى ديقاندارمەن بىرگە قاربالاستىققا ءتۇستى   قابا: قىزمەت گرۋپپاسىنداعى كادرلار ناقتى ىستەر ىستەپ بەردى   شينجياڭنىڭ «ەڭ زەرەكتەرىن» تاڭداۋ قيمىلى باستالدى   وتىرىقتانعان مالشىلاردىڭ تىڭ تىرلىگى   قىستاققا تۇسكەن كادرلار جۇرت جۇرەگىن توعىستىردى   بۋىرشىن: قوي باعىمشىلىعىنان ۇلگى كورسەتۋ قىستاعىن قۇردى   «كىتاپ وقىعىڭ كەلسە ومىربەكتى ىزدە»   ناراتتاعى نار جىگىت  

لي كىچياڭ جاساعان ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما (ءۇزىندى)
(1)

2019.03.06 20:38 كەلۋ قاينارى : شينجياڭ گازەتىنەن

 ءبىر جىلدىق قىزمەتتەرگە نازار 
  ■ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدىڭ تۇتاس جىلداعى باستى نىسانا - مىندەتتەرى ورىندالدى
  مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ زۇڭليى لي كىچياڭ 3 - ايدىڭ 5 - كۇنى ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما جاساعاندا بىلاي دەدى: وتكەن ءبىر جىل − پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ رۋحىن جاپپاي دايەكتىلەندىرۋ باستالعان جىل، وسى كەزەكتى ۇكىمەت زاڭ بويىنشا مىندەتىن وتەگەن ءبىرىنشى جىل. ەلىمىزدىڭ دامۋى كوپ جىلدان بەرى بولماعان كۇردەلى دە اۋىر ىشكى - سىرتقى جاعدايلارعا ءدوپ كەلدى، ەكونوميكادا جاڭا قۇلدىراۋ قىسىمى جارىققا شىقتى. شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا، بۇكىل ەلدەگى ءار ۇلت حالقى شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جەتەكشى ەتىپ، ۇدەرە العا تارتىپ، قيىن قامالداردى الىپ، ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدىڭ تۇتاس جىلداعى باستى نىسانا - مىندەتتەرىن ورىنداپ، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋدىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە جەتۋدە تاعى تىڭ دا كەلەلى ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزدى.
  − ەكونوميكالىق اينالىم ۇيلەسىمدى ارالىقتى ساقتادى. ىشكى ءوندىرىستىڭ جالپى ءونىم قۇنى ٪6.6 ارتىپ، جالپى مولشەرى 90 تريلليون يۋاننان استى. ەكونوميكانىڭ ارتۋ قارقىنى ەلەكتردەن پايدالانۋ، جۇك تاسىمالى قاتارلى ناقتى زات مولشەرى كورسەتكىشىمەن ءوزارا سايكەستى. تۇرعىنداردىڭ تۇتىنۋ باعاسى ٪2.1 ارتتى. حالىقارالىق كىرىس - شىعىس نەگىزىنەن تەپە - تەڭ بولدى. قالا - قالاشىقتاردان 13 ميلليون 610 مىڭ ادام تىڭنان جۇمىستانىپ، انىقتالعان جۇمىسسىزدىق مولشەرى ٪5 اينالاسىنداعى ءبىرشاما تومەن دەڭگەيدە بولۋداي تۇراقتىلىقتى ساقتادى. ءبىر ميلليارد 400 ميلليونعا تاياۋ جان سانى بار دامۋ جولىنداعى ءىرى ەلدە ەداۋىر تولىق جۇمىستانۋدى جۇزەگە اسىرۋ توتەنشە ماڭىزدى.
  − ەكونوميكالىق قۇرىلىم ۇزدىكسىز ساپالىلاندى. تۇتىنۋدىڭ ەكونوميكانىڭ ارتۋىن جەبەۋ رولى اناعۇرلىم كۇشەيدى. قىزمەت وتەۋ كاسىبىنىڭ ەكونوميكانىڭ ارتۋىنا قوسقان ۇلەسى ٪60 كە تايادى، جوعارى تەحنيكالى شارۋاشىلىقتىڭ، جابدىقتاۋ - جاساۋ كاسىبىنىڭ ارتۋ قارقىنى ادەتتەگى ونەركاسىپتەن ەلەۋلى دارەجەدە تەز بولدى، اۋىل شارۋاشىلىعىنان تاعى دا مول ءونىم الىندى. ىشكى ءوندىرىستىڭ جالپى ءونىم قۇنىنداعى ەنەرگيانىڭ بىرلىكتىك جۇمسالىمى ٪1. 3 تومەندەدى. ساپا مەن ونىمدىلىك ۇزدىكسىز جوعارىلادى.
  − دامۋدىڭ جاڭا قوزعاۋشى كۇشى تەز جەتىلدى. چاڭى −4 الەم كەمەسى قاتارلى ءبىر توپ كەلەلى عىلىم - تەحنيكالىق جاڭالىق اشۋ جەتىستىكتەرى ارت - ارتىنان جارىققا شىقتى. جاڭا گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارى قارىشتاپ دامىدى، ءداستۇرلى كاسىپ سالالارىندا قۇرىلىمدى جاڭالاپ، دەڭگەيىن ءوسىرۋ جەدەلدەدى. كوپ بولىپ شارۋاشىلىق قۇرۋ، جالپى جۇمىلىپ جاڭالىق اشۋ ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتىلدى، كۇنىنە ورتا ەسەپپەن جاڭادان قۇرىلعان كاسىپورىنداردىڭ سانى 18 مىڭنان استامعا جەتتى، بازار تۇلعالارىنىڭ جالپى مولشەرى 100 ميلليوننان استى. جاڭا قوزعاۋشى قۋات ءوندىرىس، تۇرمىس تاسىلىندە تەرەڭ وزگەرىس تۋدىرىپ، جۇڭگو دامۋىنىڭ جاڭا باسىمدىعىن قالىپتاستىرۋدا.
  − رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدا تىڭ تابىستار قولعا كەلدى. مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ جانە جەرگىلىكتى ۇكىمەتتەردىڭ قۇرىلىم رەفورماسى ءساتتى اتقارىلدى. ءتۇيىندى سالالار رەفورماسىندا تىڭ قادام تاستالدى، بازارعا كىرۋدە رۇقسات ەتىلمەيتىندەر ءتىزىمى ءتۇزىمى جاپپاي اتقارىلدى، ۇكىمەت قۇرىلىمدارىن ىقشامداپ ۇقىقتى تومەنگە بەرۋ، ۇقىقتى تومەنگە بەرۋ مەن باسقارۋدى ۇشتاستىرۋ، قىزمەت وتەۋدى ساپالىلاندىرۋ رەفورماسىنىڭ تەبىنى ارتتى، تيجارات - ساۋدا ورتاسىنىڭ حالىقاراداعى ورنى زور دارەجەدە جوعارىلادى. سىرتقا ەسىك اشۋ جان - جاقتى ۇلعايدى، ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول“دى بىرگە گۇلدەندىرۋدە ماڭىزدى ىلگەرىلەۋشىلىك بولدى. تۇڭعىش كەزەكتى جۇڭگو حالىقارالىق يمپورت كورمەسى ءساتتى وتكىزىلدى، حاينان ەركىن ساۋدا سىناق رايونى قۇرىلىسى باستالدى. زاتتىڭ يمپورت - ەكسپورت جالپى سوماسى 30 تريلليون يۋاننان استى، ناق پايدالانىلعان شەتەل قارجىسى 138 ميلليارد 300 ميلليون دوللارعا جەتىپ دامۋ جولىنداعى ەلدەر بويىنشا الدىڭعى ورىندى يەلەدى.
  − ءۇش ءىرى قامال الۋ شايقاسىنىڭ باستاماسى تاماشا بولدى. اۋىر حاۋىپ - قاتەردەن ساقتاندىق جانە ونى جويدىق، ماكرولىق سۇيمەن مولشەرى ورنىعا باستادى، فينانس اينالىمى جالپى تۇلعالىق جاقتان ورنىقتى بولدى. كەدەيلىكتەن دالمە - ءدال ارىلتۋ سەرپىندى ىلگەرىلەتىلدى، اۋىل - قىستاقتاردا 13 ميلليون 860 مىڭ ادام كەدەيلىكتەن قۇتىلدى، 2 ميلليون 800 مىڭ ادام وزگە جەرلەرگە كوشىرىلىپ سۇيەمەلدەندى. لاستانۋدان ساقتانۋ كۇشەيتىلدى، توزاڭ زاتتاردىڭ (5.PM2) قويۋلىعى ۇزدىكسىز تومەندەپ، ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىنىڭ ونىمدىلىگى كورنەكتى بولدى.
  − حالىق تۇرمىسى ۇزدىكسىز جاقساردى. تۇرعىنداردىڭ قولداعى جان باسىندىق ورتاشا كىرىسى ناقتى ٪6.5 ارتتى. جەكەلەر تابىس باجىسى الىناتىن نەگىزدىك سان ءوسىرىلىپ، شىعارىپ تاستالاتىن قوسىمشا 6 ءتۇرلى ارناۋلى ءتۇر قۇرىلدى. نەگىزدىك زەينەتكەرلىك، نەگىزدىك ەمدەلۋ قامسىزداندىرۋى قاتارلى قامتاماسىزداندىرۋدىڭ تەبىنى ارتتى، اقشالاي كومەك كورسەتىلگەن تۇرلىشە مەكتەپتەردەگى وتباسىندا قيىنشىلىعى بار وقۋشىلار سانى 100 ميلليون ادام - رەتكە تايادى. لاشىقتى مەكەندەگى ۇيلەردى وزگەرتۋ بويىنشا 6 ميلليون 200 مىڭنىڭ ۇستىندە ءۇي سالىندى، اۋىل - قىستاقتارداعى ءبىر ميلليون 900 مىڭ حاۋىپتى ءۇي وزگەرتىلدى. قالا، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىس دەڭگەيىندە تاعى دا تىڭ جوعارىلاۋ بولدى.
  ءبىز رەفورمالاۋ، ەسىك اشۋدىڭ 40 جىلدىعىن سالتاناتپەن قۇتتىقتاپ، رەفورمالاۋ، ەسىك اشۋدىڭ ۇلى تابىستارى مەن قۇندى تاجىريبەلەرىن تەرەڭ قورىتىندىلاپ، جاڭا داۋىردە رەفورمالاۋ مەن ەسىك اشۋدى ەڭ سوڭىنا دەيىن جۇرگىزەتىن بەرىك بەكىمىمىزدى سالتاناتپەن جاريالاپ، بۇكىل ەلدەگى ءار ۇلت حالقىن تىنباي كۇرەس جاساپ، تاعى دا جاڭا تاريحي ۇلى ەڭبەك سىڭىرۋگە شابىتتاندىردىق.
  وتكەن ءبىر جىلعا كوز جىبەرسەك، ناتيجە وڭاي - وسپاق قولعا كەلگەن جوق. ءبىز تەرەڭ وزگەرىس تۋىلعان سىرتقى ورتاعا ءدوپ كەلىپ وتىرمىز. ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋى كەدەرگىلەرگە تاپ بولىپ، كوپ جاقتىلىق سوققىعا ۇشىرادى، حالىقارالىق فينانس بازارىنىڭ تولقۋى، وتە - موتە، جۇڭگو مەن امەريكا قۇراما شتاتى اراسىنداعى ساۋدا قاجالىسى كەيبىر كاسىپورىنداردىڭ ءوندىرىس تيجاراتى، بازار مەجەسىنە ءتيىمسىز ىقپال كورسەتتى. ءبىز ەكونوميكالىق قۇرىلىمدى جاڭالاۋدىڭ قيىندىعى كورنەكتى بولىپ وتىرعان قاتاڭ سايىسقا ءدوپ كەلىپ وتىرمىز. جاڭا قايشىلىق پەن كونە قايشىلىق ارالاسىپ، پەريوتتىق، قۇرىلىمدىق ماسەلەلەر قاباتتاستى، ەكونوميكانىڭ اينالىمىندا ورنىقتىلىق بارىسىندا وزگەرىستەر ورىن الدى، بۇعان الاڭداۋشىلىقتار بولدى. ءبىز ەكى جاقتى قيىندىق قاباتتاسقان، قيىندىق ماسەلەسى ارتقان كۇردەلى جاعدايعا ءدوپ كەلىپ وتىرمىز. ورنىقتى ارتتىرۋ، حاۋىپ - قاتەردەن ساقتانۋ سياقتى قاباتتامالى نىسانالاردى ىسكە اسىرىپ، ەكونوميكا مەن قوعامنىڭ دامۋى قاتارلى كوپ ءتۇرلى مىندەتتەردى ورىنداپ، كەزەكتەگى مەن بولاشاقتاعىنىڭ قاتىناسى قاتارلى كوپ ءتۇرلى قاتىناستاردى ويداعىداي ءبىر جايلى ەتۋدە، ساياساتتىق تاڭداۋ مەن قىزمەتتى ىلگەرىلەتۋدىڭ قيىندىعى كورنەكتى دارەجەدە ارتتى. بۇكىل ەل بويىنشا جوعارىدان تومەنگە دەيىن ورتاق قۇلشىنۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق دامۋى جوعارى جيىنتىق سان جاعىنان جالپى تۇلعا بويىنشا ورنىقتى بولدى، ورنىقتىلىق بارىسىندا ىلگەرىلەدى، قوعامنىڭ جالپى جاعدايى ورنىقتىلىعىن ساقتادى. بۇل جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باسشىلىعىندا، جۇڭگو حالقىندا ءارقانداي قيىنشىلىق پەن حاۋىپ - قاتەردى جەڭەتىن جىگەر - قايرات، اقىل - پاراسات جانە كۇش - قۋات بار ەكەنىن، جۇڭگونىڭ دامۋىندا باعىندىرىلمايتىن اسۋ جوق ەكەنىن تاعى ءبىر رەت دالەلدەدى.
  ■ ماكرولىق تىزگىندەۋ جاڭالانىپ جانە كەمەلدەنىپ، ەكونوميكا ورنىقتى اينالىمىن ساقتادى
  مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ زۇڭليى لي كىچياڭ 3 - ايدىڭ 5 - كۇنى ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما جاساعاندا بىلاي دەدى: ءبىر جىلدان بەرى، ءبىز شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرى مەن ورنالاستىرۋلارىن ىشكەرىلەي دايەكتىلەندىرىپ، قىزمەتتى ورنىقتىلىق بارىسىندا ىلگەرىلەتۋ سىندى نەگىزگى ارناعا تاباندى بولىپ، ارتۋدى ورنىقتىرۋ، رەفورمانى جەبەۋ، قۇرىلىمدى رەتتەۋ، حالىق تۇرمىسىنا تيىمدىلىك جاساۋ، حاۋىپ - قاتەردەن ساقتانۋ ىستەرىن ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، جۇڭگو مەن امەريكا قۇراما شتاتىنىڭ ەكونوميكا - ساۋدا قاجالىسىنا بايىپتىلىقپەن توتەپ بەرىپ، جۇمىستانۋدى، فينانستى، سىرتقى ساۋدانى، شەتەل قارجىسىن، قارجى قوسۋدى، مەجەلى مەرزىمدى ورنىقتىرۋعا كۇش سالدىق.
  ماكرولىق تىزگىندەۋ جاڭالانىپ جانە كەمەلدەنىپ، ەكونوميكا ورنىقتى اينالىمىن ساقتادى. جاڭا احۋال، جاڭا وزگەرىس الدىندا، ءبىز قارجىنى توپەلەپ توگۋ فورماسىنداعى كۇشەپ تىتىركەندىرمەۋگە تاباندى بولىپ، ماكرولىق ساياساتتىڭ ۇلاسپالىلىعىن، ورنىقتىلىعىن ساقتاپ، وڭىرلەر ارا تىزگىندەۋ نەگىزىندە باعىتتامالى، ىڭعايىنا قاراي تىزگىندەۋدى كۇشەيتىپ، ىرىقتىلىقپەن الدىن الا رەتتەۋ، ءىشىنارا رەتتەۋ جۇرگىزدىك. بەلسەندى قازىنا ساياساتىن تاباندىلىقپەن اتقارىپ، باجىنى كەمەيتىپ، اقىنى تومەندەتۋگە، ولقىلىقتى تولىقتاپ قۇرىلىمدى رەتتەۋگە كۇش سالدىق. ارتقان قۇن باجىسىنىڭ باجى مولشەرى تومەندەپ، باجى جاعىنداعى تيىمدىلىكتەن يگىلىكتەنەتىن شاعىن، تابىسى ماردىمسىز كاسىپورىنداردىڭ كولەمى كەڭەيىپ، زەرتتەۋ - اشۋعا، جاسامپازدىققا دەم بەرۋ سياقتى باجى كىرىسى ساياساتى شىعارىلدى. تۇتاس جىلدا كاسىپورىندار مەن جەكەلەردەن الىناتىن ءبىر تريلليون 300 ميلليارد يۋان شاماسىندا باجى جانە اقى كەمەيتىلدى. قازىنا شىعىسى قۇرىلىمى ساپالىلانىپ، قازىناداعى ىركىندى قارجى جانداندى، ءتۇيىندى سالالاردىڭ شىعىسى قامتاماسىز ەتىلدى. ورنىقتى دا اقاۋسىز اقشا ساياساتىن اتقارۋعا تاباندى بولىپ، فينانستىق قولداۋدى تۇلعالىق شارۋاشىلىققا قاراي جەتەلەدىك. قارجى قۇراۋ قيىن، قارجى قۇراۋ قۇنى جوعارى بولۋ ماسەلەسىنە باعىتتاي وتىرىپ، سالىم زاپاس اقشا مولشەرىن ىلگەرىندى - كەيىندى 4 رەت تومەندەتتىك، ءتۇرلى شارالاردى قاتار قولدانا وتىرىپ، حالىقتىق كاسىپورىندار مەن شاعىن، تابىسى ماردىمسىز كاسىپورىنداردىڭ قارجى تاپشىلىعى جاعدايىن باسەيتتىك، قارجى قۇراۋدىڭ وزىندىك قۇنىنىڭ ورلەۋ اۋقىمى العاشقى ادىمدا تىزگىندەلدى. جارنا بازارىنىڭ، زايوم بازارىنىڭ قالىپسىز تولقۋىنا دەر كەزىندە توتەپ بەردىك، حالىق اقشاسىنىڭ سىندىرىلىمى نەگىزىنەن ورنىقتى بولدى، شەتەل اقشاسى قورى 3 تريلليون دوللاردان جوعارى دەڭگەيىن ساقتادى.
  ■ ءۇش ءىرى قامال الۋ شايقاسى تىڭعىلىقتى جۇرگىزىلىپ، ءتۇيىندى مىندەتتەردە بەلسەندى ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتتى
  مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ زۇڭليى لي كىچياڭ 3 - ايدىڭ 5 - كۇنى ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما جاساعاندا بىلاي دەدى: وتكەن ءبىر جىلدا، ءۇش ءىرى قامال الۋ شايقاسى تىڭعىلىقتى جۇرگىزىلىپ، ءتۇيىندى مىندەتتەردە بەلسەندى ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتتى.
  ءۇش ءىرى قامال الۋ شايقاسىنىڭ 3 جىلدىق ارەكەت جوباسى جاسالدى ءارى تارتىپپەن اتقارىلدى. قۇرىلىمدىق سيپاتتى ارتىق سۇيمەندى الاستاۋ نىق قاداممەن ىلگەرىلەتىلدى، فينانس سالاسىنداعى حاۋىپ - قاتەرلەر ۇيلەسىمدى ءبىر جايلى ەتىلىپ، جەرگىلىكتى ۇكىمەتتەردىڭ قارىز حاۋىپ - قاتەرىنەن ساقتانىپ جانە ونى تەجەپ، قورا - جاي بازارىن رەتتەۋ - مەڭگەرۋ مەحانيزمىنە رەفورما جاسالدى جانە كەمەلدەندىرىلدى. كەدەيلىكتەن دالمە - ءدال ارىلتۋ قىزمەتى ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتىلىپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قۋاتى كۇشەيتىلىپ، قارجى قوسىلىمى ارتىپ، قوعامدىق كومەكتەر كۇشەيدى، كەدەي رايونداردىڭ ءوزىن - ءوزى دامىتۋ قابىلەتى ورنىقتى جوعارىلادى. اشىق اسپان، ءمولدىر سۋ، تازا توپىراقتى قورعاۋ شايقاسى جاپپاي جۇرگىزىلدى. ەنەرگيا جانە تاسىمال قۇرىلىمىنىڭ ساپاسى جاقساردى. سولتۇستىكتەگى رايونداردىڭ كومىر جىلۋ جۇيەسىن گاز جىلۋ جۇيەسىنە، ەلەكتر جىلۋ جۇيەسىنە وزگەرتۋ ۇيلەسىمدى ىلگەرىلەتىلدى. وزەن باستىعى ءتۇزىمى، كول باستىعى ءتۇزىمى جاپپاي ورنادى. حيميالىق تىڭايتقىش، ەگىس دارىلەرىنىڭ ىستەتىلۋ مولشەرى تومەندەدى. ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ جونىنەن باقىلاۋ - تەكسەرۋ، زاڭ اتقارۋ كۇشەيدى. كليمات وزگەرىسىنە بەلسەندى توتەپ بەرىلدى.
  ■ قامداۋ جاعىنداعى قۇرىلىمدىق رەفورما تەرەڭدەپ، تۇلعالىق ەكونوميكانىڭ ومىرشەڭدىگى ۇزدىكسىز ايگىلەندى
  مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ زۇڭليى لي كىچياڭ 3 - ايدىڭ 5 - كۇنى ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما جاساعاندا بىلاي دەدى: وتكەن ءبىر جىلدا، قامداۋ جاعىنداعى قۇرىلىمدىق رەفورما تەرەڭدەپ، تۇلعالىق ەكونوميكانىڭ ومىرشەڭدىگى ۇزدىكسىز ايگىلەندى.
  ”قيراتۋ، ورناتۋ، تومەندەتۋ“ تەبىنى ارتتى. بولات - تەمىر، كومىر كاسىپتەرىن بازارلاندىرۋ جولىمەن ارتىق ءوندىرىس قۋاتىنان ارىلتۋ ىلگەرىلەتىلدى. قارجى قوسۋدى ورنىقتىرۋ شارالارى اتقارىلىپ، جاساۋ كاسىبىن قارجىلاندىرۋ، حالىقتىق قارجىلاندىرۋ مولشەرىنىڭ ارتۋى ەلەۋلى دارەجەدە جوعارىلادى. تۇرعىنداردىڭ تۇتىنۋىن جەبەۋ ساياساتى اتقارىلدى. ”ينتەرنەت +“ جاپپاي ىلگەرىلەتىلىپ، ءداستۇرلى كاسىپتەر جاڭا تەحنيكا، جاڭا ۇلگى بويىنشا جاڭالاندى. ۇكىمەت ورىندارىن ىقشامداۋ، باجىنى كەمەيتۋ، اقىنى تومەندەتۋ ىشكەرىلەي جۇرگىزىلدى. اكىمشىلىك رۇقسات ەتۋدىڭ ءبىرسىپىرا ءىس تۇرلەرى كۇشىنەن قالدى، ”كۋالىك پەن كىناشكانى ايىرۋ“ رەفورماسى بۇكىل ەلدە جالپىلاسىپ، كاسىپورىن قۇرۋ ۋاقىتى ەداۋىر قىسقاردى، ونەركاسىپ وندىرىسىندەگى رۇقسات كۋالىگى تۇرلەرىنىڭ ۇشتەن بىرىنەن استامى قىسقاردى. ”كەز كەلگەن ۋاقىتتا تەكسەرۋ، كەز كەلگەن ۋاقىتتا تەكسەرۋشى جىبەرۋ، ءبىردى اشىق جاريالاۋ“ سىندى باقىلاۋ - باسقارۋ جاپپاي اتقارىلدى. كاسىپورىندارعا ساياتىن ءار الۋان اقى الۋ تۇرلەرى اداقتالىپ، ەلەكتر ىستەتۋدىڭ، توراپتان پايدالانۋدىڭ جانە زات تاسىمالىنىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتۋگە دەم بەرىلدى. ”ينتەرنەت + ۇكىمەتتىك قىزمەت وتەۋ“ ىشكەرىلەي جۇرگىزىلىپ، جەر - جەر وزىندىك ەرەكشەلىككە يە ءبىرسىپىرا رەفورما شارالارىن ىزدەپ تاۋىپ جالپىلاستىردى. مۇنىڭ كاسىپورىندار مەن جۇرتشىلىقتىڭ ءىس بىتىرۋىنە بولعان قولايلىلىعى ۇزدىكسىز ارتتى.
  ■ دامۋعا جاڭالىق اشۋ ارقىلى دەم بەرۋ ستراتەگياسى ىشكەرىلەي اتقارىلىپ، جاڭالىق اشۋ قابىلەتى جانە ونىمدىلىك اناعۇرلىم جوعارىلادى
  مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ زۇڭليى لي كىچياڭ 3 - ايدىڭ 5 - كۇنى ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما جاساعاندا بىلاي دەدى: وتكەن ءبىر جىلدا، دامۋعا جاڭالىق اشۋ ارقىلى دەم بەرۋ ستراتەگياسى ىشكەرىلەي اتقارىلىپ، جاڭالىق اشۋ قابىلەتى جانە ونىمدىلىك اناعۇرلىم جوعارىلادى.
  جاڭالىق اشۋ ەكولوگياسى بارىنشا جاقسارتىلىپ، ءار الۋان جاڭالىق اشۋ تۇلعالارىنىڭ بەلسەندىلىگى ساۋلەلەندىرىلدى. عىلىم - تەحنيكانى باسقارۋ ءتۇزىلىسى رەفورماسى تەرەڭدەتىلىپ، شەشۋشى، وزەكتى تەحنيكادان قامال الۋ ىلگەرىلەتىلىپ، كەلەلى عىلىم - تەحنيكا نەگىزدىك قۇرىلعىلارى، عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ ورتالىعى قۇرىلىستارى كۇشەيتىلدى. كاسىپورىنداردىڭ تەحنيكالىق جاڭالىق اشۋداعى نەگىزگى تۇلعالىق ورنى نىعايىپ، زەرتتەۋ - اشۋ قاراجاتىن باجىدان بۇرىن الىپ قالۋ سالىستىرماسىن جوعارىلاتۋ ساياساتى بارلىق كاسىپورىندارعا كەڭەيتىلدى. كوپ بولىپ شارۋاشىلىق قۇرۋدىڭ، جالپى جۇمىلىپ جاڭالىق اشۋدىڭ ىشكەرىلەي دامۋىن قولداۋدىڭ ساياساتتىق شارالارى جاسالدى. تەحنيكالىق توقتامنىڭ ءبىتىسۋ سوماسى ٪30تىڭ ۇستىندە ارتتى.
  ■ رەفورمالاۋ، ەسىك اشۋ تەبىنى كۇشەيىپ، دامۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشى ءۇرتىس ارتتى
  مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ زۇڭليى لي كىچياڭ 3 - ايدىڭ 5 - كۇنى ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما جاساعاندا بىلاي دەدى: وتكەن ءبىر جىلدا، رەفورمالاۋ، ەسىك اشۋ تەبىنى كۇشەيىپ، دامۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشى ءۇرتىس نىعايدى.
  مەملەكەت مەنشىگىندەگى كاپيتال، مەملەكەت مەنشىگىندەگى كاسىپورىندار رەفورماسى تەرەڭدەپ، مەملەكەت مەنشىگىندەگى كاسىپورىنداردى ساپالىلاندىرىپ قايتا قۇرۋ، ساپاسىن ارتتىرىپ، ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋ جاعىندا تىڭ ىلگەرىلەۋشىلىكتەر بولدى. حالىقتىق كاسىپورىنداردىڭ دامۋىندا ءدوپ كەلىپ وتىرعان قيىنشىلىقتار مەن ماسەلەلەرگە مەڭزەس، ۋايىمنان ارىلتىپ، قيىنشىلىعىن شەشۋگە مۇمكىندىكتىڭ بارىنشا كومەكتەستىك. قازىنالىق باجى ءتۇزىلىسى رەفورماسى ىلگەرىلەتىلىپ، مەجە ەسەپتى ونىمدىلىگى بويىنشا باسقارۋ رەفورماسى جاپپاي باستالدى. فينانستىق باقىلاۋ - باسقارۋ تۇزىلىسىنە رەفورما جاساپ، ءوسىم مەن سىندىرىلىمدى بازارلاندىرۋ جولىمەن قالىپتاستىرۋ مەحانيزمى كەمەلدەندى. اۋىل شارۋاشىلىق، اۋىل - قىستاق، قوعامدىق ىستەر، ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ سياقتى سالالارداعى رەفورما ۇزدىكسىز تەرەڭدەدى. سىرتقا ەسىك اشۋدىڭ ءبىرسىپىرا ماڭىزدى شارالارى العا قويىلدى.”بىر بەلدەۋ، ءبىر جول“دى بىرگە گۇلدەندىرۋدەگى جەتەكشىلدىك ىقپالىمىز ۇزدىكسىز كورنەكتىلەندى، جول بويىنداعى ەلدەرمەن بولعان سەلبەستىك مەحانيزمى ۇزدىكسىز تولىسىپ، ەكونوميكا - ساۋدا جاعىنداعى سەلبەستىك پەن گۋمانيتارلىق اۋىس - ءتۇيىس تەزدەي ءتۇستى. سىرتقى ساۋدانى ورنىقتىرۋ ساياساتى جاريالانىپ، زاتتاردىڭ وتكەلدەن ءوتۋ ۋاقىتى بۇرىنعىدان جارىم ەسە قىسقاردى. ءبىر ءبولىم تاۋارلاردىڭ يمپورتتىق كەدەن باجىسى تومەندەدى، كەدەن باجىسىنىڭ جالپى دەڭگەيى ٪9.8 تەن ٪7.5كە ءتۇستى. شەكارا اتتاعان ءبىر توپ ەلەكتروندىق ساۋدا كەشەندى سىناق رايوندارى تىڭنان قۇرىلدى. ەركىن ساۋدا سىناق رايوندارىنىڭ رەفورما تاجىريبەلەرى كوشىرىلىپ جالپىلاستىرىلدى. شەتەل قارجىسىن ەنگىزۋگە رۇقسات ەتىلمەيتىن تۇرلەر ءتىزىمى نەداۋىر قىسقاردى، فينانس، اۆتوكولىك سياقتى كاسىپ سالالارىنىڭ سىرتقا ەسىك اشۋ اياسى كەڭەيدى، شەتەل قارجىلاندىراتىن ءبىر توپ كەلەلى نىسان تياناقتاندى، جاڭادان قۇرىلعان شەتەل قارجىلاندىرعان كاسىپورىندار ٪ 70 كە تاياۋ ارتتى.
  ■ قالا مەن اۋىلدىڭ وڭىرلىك دامۋى ءبىر تۇتاس جوسپارلانىپ، ءتيىمدى ىقپالداستىق جۇيەسىنىڭ قالىپتاسۋى تەزدەدى
  مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ زۇڭليى لي كىچياڭ 3 - ايدىڭ 5 - كۇنى ۇكىمەت قىزمەتىنەن بايانداما جاساعاندا بىلاي دەدى: وتكەن ءبىر جىلدا، قالا مەن اۋىلدىڭ وڭىرلىك دامۋى ءبىر تۇتاس جوسپارلانىپ، ءتيىمدى ىقپالداستىق جۇيەسىنىڭ قالىپتاسۋى تەزدەدى.
  اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋ ستراتەگياسى پارمەندى اتقارىلىپ، استىقتىڭ جالپى ءونىم مولشەرى ءبىر تريلليون 300 ميلليارد جىڭنان جوعارى دەڭگەيىن ساقتادى. جاڭاشا قالا - قالاشىقتانۋ اياق الىسى تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەپ، اۋىل شارۋاشىلىعىنان اۋىسقان 14 ميلليونعا تاياۋ ادام قالا - قالاشىققا قونىستاندى. باتىس بولىكتى اشۋ، شىعىس سولتۇستىكتى گۇلدەندىرۋ، ورتا بولىكتى كوركەيتۋ، شىعىس بولىكتى الدىمەن دامىتۋدا ءبىر توپ رەفورما، جاڭالىق اشۋ شارالارى جارىققا شىقتى. بەيجيڭ - تيانجين - حىبەي سەلبەسە دامۋدا ەلەۋلى ىلگەرىلەۋشىلىك بولدى، چاڭجياڭ ەكونوميكالىق بەلدەۋىنىڭ ەكولوگيانى الدىڭعى ورىنعا قويۋ، جاسىل دامۋ جۇيەسى ۇزدىكسىز بەكەمدەلدى. گۋاڭدۇڭ - شياڭگاڭ - اۋمىن ۇلكەن شىعاناق رايونى جوباسى قۇرىلىسىندا ماندىك ادىم اتتالىپ، شياڭگاڭ - جۋحاي - اۋمىن كوپىرى سالىنىپ، كولىك قاتىنادى. توڭكەرىستىك بايىرعى رايونداردىڭ، ۇلتتىق رايونداردىڭ، شەكارا رايونداردىڭ، كەدەي رايونداردىڭ رەفورماسى مەن دامۋىنا قولداۋ كورسەتۋ تەبىنى كۇشەيدى. جوعارى قارقىندى تەمىر جولدىڭ تاسىمال ارالىعى تىڭنان 4100 كيلومەتر ارتتى، 6000 كيلومەتردەن استام جوعارى قارقىندى تاس جول، 300 مىڭ كيلومەتردەن استام اۋىل - قىستاق تاس جولى تىڭنان سالىندى جانە جاڭالاندى. قالا مەن اۋىل وڭىرلىك دامۋىنىڭ سايكەسىمدىلىگى ۇزدىكسىز كۇشەيدى.

جاۋاپتى رەداكتورى : شولپان اسقار قىزى
ءبىز تۋرالىبىزبەن بايلانىسسايت كارتاسىگازەتكە جازىلۋحابار - ماقالا جولداۋ