قىزمەت گرۋپپاسى ديقاندارمەن بىرگە قاربالاستىققا ءتۇستى   قابا: قىزمەت گرۋپپاسىنداعى كادرلار ناقتى ىستەر ىستەپ بەردى   شينجياڭنىڭ «ەڭ زەرەكتەرىن» تاڭداۋ قيمىلى باستالدى   وتىرىقتانعان مالشىلاردىڭ تىڭ تىرلىگى   قىستاققا تۇسكەن كادرلار جۇرت جۇرەگىن توعىستىردى   بۋىرشىن: قوي باعىمشىلىعىنان ۇلگى كورسەتۋ قىستاعىن قۇردى   «كىتاپ وقىعىڭ كەلسە ومىربەكتى ىزدە»   ناراتتاعى نار جىگىت  

«دۇنيە جۇزىنەن ساتىپ الۋدىڭ، دۇنيە جۇزىنە ساتىپ بەرۋدىڭ» التىن كوپىرىن سالدى

− گۋاڭدۇڭ جارمەنكەسىنىڭ دامۋ تاريحىنان رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدىڭ 40 جىلىنا كوز سالعاندا

ءتىلشىمىز لي چۇنشيا

2018.05.19 21:36 كەلۋ قاينارى : شينجياڭ گازەتىنەن

 5 - اي، جاز باسىنداعى گۋاڭجوۋدا ءبىر سالتاناتتى جينالىس − جۇڭگو 123 - رەتكى يمپورت - ەكسپورت تاۋارلارى جارمەنكەسى (گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى) اقىرلاستى. دۇنيە ءجۇزى كوز تىككەن وسى رەتكى الەمدىك جارمەنكەنىڭ كورمە اۋدانى ءبىر ميلليون 180 مىڭ شارشى مەتردەن اسىپ، 200دەن استام مەملەكەت پەن رايوننان كەلگەن 200 مىڭنان استام ساتىپ الۋشى ساۋداگەر قاتىناسىپ، ەكسپورت ساۋدا سوماسى جيىنى 30 ميلليارد دوللاردان استى.
  «وسى رەتكى جارمەنكە 2 بازاردان، 2 ءتۇرلى بايلىقتان اناعۇرلىم جوعارى دەڭگەيدە پايدالانىپ، قىزمەت كورسەتۋ مازمۇنىن ۇزدىكسىز كەڭەيتىپ، <دۇنيە جۇزىنەن ساتىپ الۋ، دۇنيە جۇزىنە ساتىپ بەرۋ> ەرەكشەلىگىن ايگىلەپ، جان - جاقتىلى ەسىك اشۋ تۇعىرىندىق رولىن اناعۇرلىم جاقسى ساۋلەلەندىردى»، - دەدى گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنىڭ ورىنباسار باس حاتشىسى، اقپارات مالىمدەمەشىسى، جۇڭگو سىرتقى ساۋدا ورتالىعىنىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى شۇي بيڭ.
  «جۇڭگوداعى ءبىرىنشى كورمە» اتاعىنا يە گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى جۇڭگونىڭ سىرتقى ساۋداسىنىڭ كورسەتكىشى مەن باعدارلاۋشىسى، ونان دا ماڭىزدىسى، جۇڭگونىڭ سىرتقا ەسىك اشۋىنىڭ تەرەزەسى، شاعىن كورىنىسى جانە بەلگىسى. ونىڭ دامۋ، وزگەرۋ جولى رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋ مەن جاڭالىق اشۋ، دامۋ بارىسىنىڭ ايعاعى. 5 - ايدىڭ 15 - كۇنى ءتىلشى گۋاڭجوۋ قالاسىنداعى گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنىڭ كورمە سارايىنا بارىپ، گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنىڭ دامۋ جانە وزگەرۋ تاريحىنا نازار سالدى.
  جۇڭگونىڭ ءبىرىنشى كورمەسى
  گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنىڭ دامۋ تاريحى كورمە ۇيىندە ءبىر كونە سۋرەت تۇر، سۋرەتتە «جۇڭگو ەكسپورت تاۋارلارى كورمەسى» دەگەن ءسوز جازىلعان عيماراتتىڭ الدىندا كوپ ادام بىرگە سۋرەتكە ءتۇسىپتى. ول گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنىڭ باستالۋىنىڭ ەستەلىگى. ءتۇسىندىرۋشىنىڭ تانىستىرۋىنشا، جاڭا جۇڭگو قۇرىلعاننان كەيىن، ەلىمىزدىڭ دۇنيە جۇزىندەگى ەلدەرمەن دوستىق بارىس - كەلىسى مەن سىرتقى ساۋداسىن جەبەۋ ءۇشىن، 1956 - جىلى 11 - ايدا جۇڭگو ەكسپورت تاۋارلارى كورمەسى گۋاڭجوۋداعى بۇرىنعى جۇڭگو - سوۆەت دوستىق بيناسىندا ءساتتى وتكىزىلىپتى.
  جۇڭگو 1 - كەزەكتى ەكسپورت تاۋارلارى جارمەنكەسى 1957 - جىلى 4 - ايدا گۋاڭجوۋدا وتكىزىلىپ، وعان كاسىپتىك سىرتقى ساۋدا باس سەرىكتەستىگىنەن ۇيىمداسقان 13 ساۋدا ۇيىرمەسى قاتىناسىپ، 10 مىڭنان استام تاۋار كورمەگە شىعارىلىپ، 19 مەملەكەت پەن رايوننان 1223 ساتىپ الۋشى ساۋداگەر قاتىناسادى. گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىندە ءبىرىنشى جىلدىڭ وزىندە - اق 86 ميلليون 860 مىڭ دوللارلىق ساۋدا جاسالىپ، سول جىلعى بۇكىل ەلدىڭ ناقتى شەتەل اقشا كىرىس سوماسىنىڭ %20ىن ۇستايدى. ول ەلىمىز بەن شىعىس وڭتۇستىك ازيانىڭ، ءتىپتى، دۇنيە جۇزىندەگى ءار ەلدىڭ، وڭىرلەردىڭ ساۋدا بارىس - كەلىس ارناسىن كەڭەيتىپ، «دوستىقتىڭ دانەكەرى، ساۋدانىڭ كوپىرى» دەگەن اتاققا يە بولدى.
  وسىدان باستاپ جىلىنا 2 كەزەك وتكىزىلەتىن گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى جىل سايىن جالعاسىپ وتىردى. مەملەكەت قۇرۋدىڭ باستاپقى مەزگىلىنەن قۇرساۋدى بۇزىپ ەكونوميكالىق قۇرىلىس ورىستەتۋگە دەيىن، رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدان دۇنيە ءجۇزى ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋگە دەيىن، گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى وسى 3 تاريحي ورايدى مىقتاپ يگەرىپ، قۇرىلۋدان ەسەيۋگە، ونان جەتىلۋدەن قارىشتاپ دامۋعا دەيىنگى بارىستا دۇنيە جۇزىنە جۇڭگونى ءتۇسىندىرۋ، جۇڭگونىڭ دۇنيە جۇزىنە بەت الۋىنا دەم بەرۋ سىندى تاريحي بورىشىن ادالدىقپەن وتەدى.
  ساندى مالىمەت گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى دامۋىنىڭ شۇعىلالى بارىسىنىڭ كۋاگەرى. تانىستىرۋعا قاراعاندا، 60 جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنە قاتىناسقان ساۋداگەرلەر باستاپقى 13 كاسىپتىك سىرتقى ساۋدا باس سەرىكتەستىگىنەن بۇگىنگى 20 مىڭنان استام كاسىپورىنعا، ساتىپ الۋشى ساۋداگەرلەر 1200دەن استامنان بۇگىنگى 200 مىڭنان استامعا مولايىپ، ەكسپورت ساۋدا سوماسى 30 ميلليارد دوللاردان اسقان.
  رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋ ورتاسىندا ەسەيىپ دامىعان گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى دامۋ بارىسىندا دا ۇزدىكسىز رەفورما جاساپ، جاڭالىق اشتى. ەلىمىزدىڭ دۇنيە ءجۇزى ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋىنىڭ جانە رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋىنىڭ جاڭا جاعدايىنا ۇيلەسۋ ءۇشىن، گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى كورمە ۇيىمداستىرۋ فورماسى، كورمە وتكىزۋ ۇلگىسى، كورمەگە قاتىناسۋ تۇلعالارى، كورمەگە قاتىناساتىن تاۋارلار، كورمە رايونىن ورنالاستىرۋ، ساۋداگەر ۇسىنىس ەتۋ سياقتى جاقتاردا رەفورما شارالارىن ۇزدىكسىز جولعا قويدى. جۇڭگونىڭ ەكسپورت تاۋارلارى جارمەنكەسىنەن جۇڭگو يمپورت - ەكسپورت تاۋارلارى جارمەنكەسىنە دەيىن، گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى ءساتتى بۇرىلىس جاساپ، جالپىلىق جانە كاسىپتىك ورەگە يە حالىقارالىق ساۋدانىڭ سالتاناتتى جينالىسى بولىپ جەتىلدى.
  رەفورما جاساپ، ەسىك اشقان 40 جىلدان بەرى، گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى سياقتى جۇڭگو − ازيا - ەۆروپا كورمەسى دە تەز جەتىلدى. شينجياڭدا 1992 - جىلى وتكىزىلگەن تۇڭعىش كەزەكتى ءۇرىمجى سىرتقى ەكونوميكا - ساۋدا جارمەنكەسى ءساتتى تۇردە 19 كەزەك وتكىزىلگەننەن كەيىن، 2011 - جىلى جەرگىلىكتى ساۋدا جارمەنكەسىنەن دەڭگەيى جوعارىلاپ، مەملەكەت دارەجەلى كورمە جۇڭگو − ازيا - ەۆروپا كورمەسىنە وزگەرىپ، ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى باۋراۋدىڭ جانە وڭىرلىك ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ تۇعىرىنا ءساتتى تۇردە اينالىپ، شينجياڭ مەن باسقا ولكە، قالالاردىڭ جانە توڭىرەكتەگى مەملەكەتتەردىڭ ۇزاق ۋاقىتتىق ەكونوميكالىق بارىس - كەلىسى مەن سەلبەستىگىن جەبەدى.
  ساۋدا مەن دوستىقتىڭ دانەكەرى
  گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنىڭ دامۋ تاريحى كورمە ۇيىنەن ءتىلشى «گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنىڭ كونە قاتىسۋشىلارى» دەگەن تاقىرىپتاعى بىرنەشە سۋرەتتەن ءۇرتىس نەشە جىل بويى گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنە قاتىناسقان كەيبىر ساۋداگەرلەردىڭ اڭگىمەسىن وقىدى. ولاردىڭ اراسىنداعى ءبىر «كونە قاتىسۋشىنىڭ» ەسىمى لي حۋان ەكەن، ول شياڭگاڭ يۋاندا ساۋدا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ القالار باستىعى، قوسىمشا باس ديرەكتورى بولاتىن. تۇڭعىش كەزەكتى گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنەن 122 - كەزەكتى گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنە دەيىنگى بارىستا ول ءار كەزەك جارمەنكەگە تاباندىلىقپەن قاتىناسىپ، ەشقاشان ءۇزىلىس جاساماي، گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنە تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىك ورناتىپتى. «گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى قۇرىلعاننان بۇگىنگە دەيىن ءار كەزەك جارمەنكەگە قاتىناسىپ كەلگەن تەك ليۋ حۋان عانا، بۇل وڭاي ءىس ەمەس»، - دەدى ءتۇسىندىرۋشى.
  گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى ساۋدانىڭ كوپىرى عانا ەمەس، دوستىقتىڭ دانەكەرى دە بولدى. ءتۇسىندىرۋشىنىڭ تانىستىرۋىنشا، گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى كەزىندە رەسپۋبليكانىڭ «ەڭ ءىرى سىرتقى ىستەر ورنى» دەپ اتالىپتى. گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى قۇرىلعاننان بەرى شامامەن 80نەن استام مەملەكەتتىڭ باسشىسى مەن ۇكىمەت قايراتكەرلەرى ساپارلاپ كەلگەن. گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى وسىنداي كەڭ كولەمدى، زور مولشەردەگى بارىس - كەلىس ارقىلى ەل مەن ەل اراسىنداعى دوستىق قاتىناستاردىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىن جەبەدى. ەكسكۋرسياعا كەلگەن قوناقتاردان ەلىمىزدىڭ سىرتقا باعىتتالعان ەكونوميكاسىنىڭ، بارىس - كەلىسىنىڭ ىقپالى مەن سىرتقى قارىم - قاتىناسىنىڭ وزگەرىسىن كورۋگە بولادى.
  بيىلعى گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنە ۋولمارت، كارريفور، ا ق ش ورتالىق ساتىپ الۋ سەرىكتەستىگى سياقتى ءىرى ساتىپ الۋشىلارمەن قوسا «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولعا» قاتىسۋشى مەملەكەتتەر مەن رايونداردىڭ شاعىن ساۋداگەرلەرى دە قاتىناستى. ساناققا نەگىزدەلگەندە، جاقىندا اقىرلاسقان گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنە «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» بويىنداعى مەملەكەتتەر مەن رايونداردىڭ 90 مىڭنان استام ساتىپ الۋشى ساۋداگەرى قاتىناسىپ، وتكەن جىلعى ۇقساس مەزگىلدەگىدەن %3.86 ارتقان؛ وسى رەتكى گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىندە «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» بويىنداعى مەملەكەتتەردىڭ ەكسپورتتىق ساۋدا سوماسى 9 ميلليارد 670 ميلليون دوللار بولىپ، %8.8 ارتىپ، جالپى ساۋدا سوماسىنىڭ %32.2ىن ۇستاعان. اماليات «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» دارىپتەمەسىن بارعان سايىن كوپ ەل مويىنداعانىن ءارى ەكونوميكا - ساۋدا ىقپالداستىعىن جۇزەگە اسىرۋدا بەلسەندى ىلگەرىلەتۋ رولىن اتقارىپ وتىرعانىن دالەلدەدى.
  جوعارى ساپالى دامۋدان جازبادى
  «بيىل گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى ءار جاقتا جوعارى ساپالى دامۋدان جازبادى، جارمەنكەگە قاتىناسقان كاسىپورىندار جاڭا ءونىمدى زەرتتەپ جاساۋ، ماركا جەتىلدىرۋ جانە بازاردى كوپ نەگىزدى كەڭەيتۋ جاقتارىندا بەلسەندى ىلگەرىلەۋشىلىكتەرگە قول جەتكىزىپ، پاراساتتى گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىن، جاسىل گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىن قۇرۋدا كورنەكتى ونىمدىلىككە جەتتى»، - دەدى شۇي بيڭ.
  جاڭا داۋىرگە وتكەندە بيىلعى گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىندەگى جارقىن تۇيىندەر مول بولدى. جارمەنكەگە قاتىناسقان كاسىپورىندار قامداۋ جاعىنداعى قۇرىلىمدىق رەفورما باعىتىنا كۇش سالىپ، تيبىن وزگەرتىپ، دەڭگەيىن جوعارىلاتۋعا جاڭالىق اشۋ ارقىلى دەم بەردى، دەربەس ءبىلىم مەنشىگى ۇقىعىنا، دەربەس ماركاعا جانە وزەكتى تەحنيكاعا يە كوپتەگەن سەركە كاسىپورىندار ەڭ جاڭا ونىمدەرىن جارمەنكەگە قاتىناستىردى، زەردەلى جاساۋ، جاسىل تومەن كومىرتەكتى، دارالىققا يە ارنايى جاسالعان ونىمدەر ۇزدىكسىز مولايىپ، زەردەلەسكەن، ماركالاسقان، جوعارى تەحنيكالاسقان ونىمدەر جاڭا اعىمعا اينالدى. جۇڭگودا جاسالعان ونىمدەر كوپتەگەن شەتەلدىك ساۋداگەرلەردىڭ ماداعىنا يە بولدى.
  «گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى ۇزدىكسىز وزگەرۋدە، عىلىم - تەحنيكالىق كەلبەتى بارعان سايىن كورنەكتىلەنىپ، زەردەلى جاساۋ جانە ونىمدە جاڭالىق اشىپ ءوندىرۋ تانىمى ۇزدىكسىز جوعارىلاۋدا. گۋاڭجوۋ جارمەنكەسى دۇنيە ءجۇزى دارەجەلى سالتاناتتى جينالىس بولعانىمەن، مەن ساتىپ العان ءونىمنىڭ %95ى جۇڭگودا وندىرىلگەن»، - دەدى 123 - كەزەكتى گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنە قاتىناسقان تاجىريبەلى شەتەلدىك ساتىپ الۋشى ساۋداگەر، شۆەتسيا ينتەل حالىقارالىق ساۋدا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ قۇرۋشىسى پامپينو كاكازارو گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىن تىلگە العاندا.
  جاڭا دامۋ ۇستانىمدارىن دايەكتىلەندىرىپ، جوعارى ساپالى دامۋدان جازباعان جاڭا داۋىردەگى گۋاڭجوۋ جارمەنكەسىنىڭ جاڭا وزگەرىستەرى جۇڭگونىڭ جوعارى ساپالى دامۋدى جۇزەگە اسىرۋداعى نىق قادامىن ايگىلەدى.

جاۋاپتى رەداكتورى : نۇربولات قابىل ۇلى
ءبىز تۋرالىبىزبەن بايلانىسسايت كارتاسىگازەتكە جازىلۋحابار - ماقالا جولداۋ